PZTW - Polski Związek Towarzystw Wioślarskich

Historia

Korzenie współczesnego wioślarstwa sięgają okresu przed naszą erą. Znajdujemy je u ludów Polinezji, w afrykańskim Nigrze, krajach arabskich, u starożytnych Rzymian, Greków, Turków.

Sposoby wiosłowania przypominały nieco obecne wiosłowanie na kanadyjkach czy współczesne poruszanie łodzi za pomocą długich wioseł. Taki właśnie napęd wiosłowy posiadały galery handlowe i statki wojenne. Specyficzna forma wiosłowania przyjęła się na gondolach. Pierwsze regaty weneckich gondolierów odbyły się w 1315 roku.

Rozwój współczesnego wioślarstwa ma swój początek w Anglii, gdzie dobrze utrzymane rzeki i kanały umożliwiały zastosowanie transportu wiosłowego, który zdynamizował się po uregulowaniu Tamizy w pierwszej połowie XVI wieku.

Duża liczba jednostek wiosłowych przyczyniła się do licznych kolizji. Dlatego król Henryk VIII zaczął wydawać licencje mistrzowskie i czeladnicze. Ich ilość dochodziła do 5 tysięcy. Egzaminy licencyjne i związane z nimi popisy wiosłowania legły u podstaw wioślarstwa regatowego.

Początkowo udział w regatach brali przewoźnicy wywodzący się z niższych stanów. W 1715 roku rozegrano zawody o nagrodę ufundowaną przez londyńskiego aktora Doggeta.

W drugiej połowie XVIII wieku było już wiele regat z udziałem przewoźników rzecznych. W 1791 roku zostały przeprowadzone regaty zawodowych przewoźników - jedynkarzy, zaś rok wcześniej w Petersburgu zawody z udziałem kadetów marynarki wojennej.

Współzawodnictwo na łodziach wyścigowych zostało zapoczątkowane w 1829 roku przez studentów Cambrige i Oxfordu ścigających się na Tamizie w konkurencji ósemek. To te regaty dały początek opinii, że wioślarstwo jest sportem godnym dżentelmenów. Od tamtego czasu regaty te są rozgrywane w sobotę poprzedzającą Niedzielę Palmową.

Niezwykłą rangę nabrały regaty organizowane od 1839 roku w Henley. Objęte zostały patronatem królewskim, który jest sprawowany do dziś i obok wyścigów konnych i tenisowego turnieju Wembledon zaliczane są do najbardziej prestiżowych.

Lata trzydzieste XIX stulecia to dekada dynamicznego rozwoju wioślarstwa nie tylko w Anglii. Pierwszy klub wioślarski na świecie został założony w Nowym Jorku. Pierwszy klub w Europie rozpoczął swoja działalność w 1834 roku w Hamburgu. We wspomnianym okresie wioślarstwo regatowe zadomowiło się w Belgii, Francji, Italii, Szwajcarii, Rosji. W 1844 roku oglądano w Hamburgu pierwsze regaty przeprowadzone w Niemczech (na trasie trójkąta).

Równolegle z rozwojem towarzystw wioślarskich następowało doskonalenie starych i pojawienie się nowych typów łodzi. W 1760 roku w Anglii korzystano z jednostek 10 i 8-osobowych. W 1811 roku skonstruowano "szóstkę". Wspomniane łodzie były prowadzone przez sterników. W 1830 roku zastosowano metalowe odsadnie które przytwierdzone do burt łodzi umożliwiły znaczne odsunięcie punktu podparcia wioseł od osi łodzi. W 1857 roku zbudowano czwórki wyposażone w ruchome siodełka umożliwiające wykorzystanie pracy nóg. Na ósemce, takie "ślizgowe" siodełka zademonstrowała osada Oxfordu. W 1880 roku ruchome siodełka zaczęły przemieszczać się na kółeczkach po specjalnym podłożu.

Dynamiczny rozwój wioślarstwa regatowego, zwłaszcza w Europie środkowej sprawił, że dla ujednolicenia przepisów regatowych i organizowania regat międzynarodowych, powołano w 1892 roku Międzynarodową Federację Towarzystw Wioślarskich - FISA. Pod jej egidą rozegrano w 1893 roku I mistrzostwa Europy mężczyzn, przekształcone w 1962 roku w mistrzostwa świata. Od 1900 roku wioślarstwo znajduje się w programie Igrzysk Olimpijskich. Początkowo współzawodniczono w sześciu konkurencjach. W 1954 roku przeprowadzone zostały I mistrzostwa Europy kobiet, które od 1975 roku zyskały rangę mistrzostw świata kobiet. W 1976 roku wioślarstwo kobiece znalazło się po raz pierwszy wśród dyscyplin olimpijskich (Montreal). Od 1967 roku rozgrywane są mistrzostwa FISA juniorów, a od 1978 mistrzostwa juniorek. W 1974 roku FISA zatwierdziła kategorię lekką.

Wejście wioślarstwa na ziemie polskie ma również swoją historię. Pierwszym klubem założonym w Warszawie był niemiecki Yacht Club Rzeczny (1872).

W 1878 roku powstał pierwszy polski klub sportowy Warszawskie Towarzystwo Wioślarskie, które oprócz działalności rekreacyjnej i sportowej odegrało również znaczącą role w walce o zachowanie polskości. Kolejne polskie towarzystwa wioślarskie pojawiły się w innych miastach zaboru rosyjskiego następnie austriackiego zaś najpóźniej na terenie zaboru pruskiego. Pierwszym założonym w tym zaborze był poznański Klub Wioślarski z 1904 roku a kolejnym PTW "Tryton" (1912). Należy podkreślić dużą dynamikę powstawania szkolnych klubów wioślarskich w Wielkopolsce i na Pomorzu, w których polska młodzież miała możliwość zapoznania się z tym sportem.

Funkcjonowanie na ziemiach polskich w pierwszej dekadzie XX wieku kilkunastu towarzystw wioślarskich wykazało potrzebę współpracy organizacyjnej i sportowej. Stąd w 1908 roku doszło do powołania Międzyklubowej Komisji Regatowej, prekursorki Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich. Oprócz międzyklubowych narad i regat organizowała ona przed I Wojną Światową zloty (spływy) wioślarskie.

W historii uprawiania wioślarstwa w Polsce rysują się wyraźnie 3 etapy. Pierwszy - to ostatnie dekady XIX wieku: lata do wybuchu I Wojny Światowej. Etap drugi to lata międzywojenne. Rozpoczął się on założeniem w grudniu 1919 roku Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich. Pod koniec tego okresu, w 1939 roku istniały 73 kluby wioślarskie zlokalizowane w 41 miastach. Najsilniejszymi ośrodkami wioślarskimi były: Warszawa, Bydgoszcz, Poznań i Kraków. Etap ten prezentował znaczną dynamikę w zakresie turystyki wioślarskiej, regat długodystansowych oraz torowych. Wśród tych ostatnich najważniejszymi stały się mistrzostwa związkowe Polski oraz udział osad reprezentacyjnych w regatach o mistrzostwo Europy i w Igrzyskach Olimpijskich.

Trzeci etap w historii wioślarstwa zaczął się po zakończeniu II Wojny Światowej. Bardzo ważne w tym okresie były lata pięćdziesiąte. To właśnie wtedy nastąpiła reorganizacja struktur sportu w Polsce. Wiele przedwojennych klubów zakończyło swoją działalność, w tym także szkolne sekcje wioślarskie. Na ziemiach odzyskanych powstało 21 klubów. Na przestrzeni 1945-1999 powstały 64 kluby wioślarskie. Niestety wiele z nich po krótszym bądź dłuższym okresie funkcjonowania z różnych przyczyn zakończyło swoją działalność. Od 1995 roku zaczęły powstawać Uczniowskie Kluby Sportowe. Obecnie PZTW reprezentuje 36 towarzystw i klubów wioślarskich, 3 szkoły Mistrzostwa Sportowego oraz 45 UKS-ów.

W okresie od założenia Polski Związek Towarzystw Wioślarskich odnotował wiele znaczących sukcesów sportowych uzyskanych przez polskie osady reprezentacyjne na torach wioślarskich całego świata:

Mistrzostwa Europy

1. XXVIII ME w Lucernie 4 - 6 września 1926 r:

·4+ Birkholz Leon, Bronikowski Franciszek, Figurski Mieczysław, Janik Franciszek, st. Brzeziński Franciszek (Bydgoskie TW = BTW) III m. 7:42,8

2. XXIX ME w Como ( Italia) 18-21 sierpnia 1927 r:

·8+ Gordziałkowski Otto, Kurnicki Piotr, Łaszewski Józef, Niezabitoweki Henryk, Poczobut Józef, Sołtan Andrzej, Wodziański Marian (AZS Warszawa), Barwicki Wiktor (KW Toruń) st. Czaplicki E. (AZS Warszawa) III m. 6:57,0

3. XXX ME w Bydgoszczy 16-19 sierpnia 1929 r:

·2- Budziński Henryk, Mikołajczak Jan (KW 04) II m. 6;46,0

·2+ Grabowski Henryk, Szelągowski Wiktor, st. Gaworski Tadeusz (Włocławskie TW ) III m. 7:18,0

·8+ Jurkowski Stanisław, Kasprzak Zbigniew, Kasprzak Zdzisław, Leporowski Witold, Moschalewicz Aleksander, Tuliszka Mieczysław, Tuliszka Władysław, Ziętkiewicz Marian, st. Zimny Bronisław (KW 04) 3 m. 6:02,0

4. XXXI ME w Liege 15-17 sierpnia 1930 r. (3 tory na Mozie):

·2- Budziński Henryk, Mikołajczak Jan (KW 04) 2 m. 6:27,0

5. XXXII ME w Paryżu (Surenes) 14-16 sierpnia 1931r:,

·4- Budziński Henryk, Kasprzak Zbigniew, Nowakowski Kazimierz, Mikołajczak Jan (KW 04) II m. 6:31,2

6. XXIII ME w Belgradzie 2-4 września 1932 r. (5 torów na Dunaju):

·2x Verey Roger, Ustupski Jerzy (AZS Kraków) III m. 6:50,0

7. XXXIV ME w Budapeszcie 25-28 sierpnia 1933 r. (5 torów na Dunaju):

·1x Verey Roger (AZS Kraków) I m. 6:28,4

8. XXXV ME w Lucernie 10-12 sierpnia 1934 r:

·1x Verey Roger (AZS Kraków) II m. 7:41,6

9. XXXVI ME w Berlinie 16-18 sierpnia 1935 r:

·1x Verey Roger (AZS Kraków) I m. 7:54,0

·2x Verey Roger, Ustupski Jerzy (AZS Kraków) I m. 6:56,7

10. XXXVII ME W Amsterdamie 13 -15 sierpnia 1937 r. (4 tory):

·1x Verey Roger (AZS Kraków) III m. 7:21,6

·2+ Kuryłłowicz Stanisław, Manitius Lech, st. Bącler Mieczysław (KW 04) III m. 7:54,5

11. XXXVIII ME W Mediolanie 2 - 4 września 1938 r:

·1x Verey Roger (AZS Kraków) II m. 7:42,4

12. XLIII ME mężczyzn w Kopenhadze w sierpniu 1953 r:

·1x Kocerka Teodor (AZS Bydgoszcz) II m. 7:17,0

13. I ME kobiet 20 - 22.08 i XLIV ME mężczyzn 26 - 29.08.1954 r. i w Amsterdamie (4 tory):

·1x Kocerka Teodor (AZS Bydgoszcz) II m. 7:18,0

14. XLV ME mężczyzn 25-28 sierpnie 1955 r. w Gandawie:

·1x Kocerka Teodor (AZS Bydgoszcz) I m. 7:08,3

15. III ME kobiet i XLVI mężczyzn w Bled 30.08 - 1.09.1956 r:

·1x Kocerka Teodor (AZS Bydgoszcz) III m. 7:30,6

·4+ Dopierała Maria, Gołębiowska Anna, Kowalska Maria, Matuszewska - Zdziennicka Sabina, st. Migocka Danuta (Kol. KW Bydgoszcz) II m. 3:41,0

16. IV ME kobiet 30.08 - 1.09.. i XLVII ME mężczyzn 23 -25.081957 r w Duisburgu:

·2+ Jagodziński Henryk, Schwarzer (AZS Wrocław), Zbigniew, st. Mainka Betold (AZS Wrocław) 3 m. 7:29,6

17. VI ME kobiet i XLIV ME mężczyzn Macon 21 - 23.08.1959 r:

·1x Kocerka Teodor (BTW) III m.

18. LII ME mężczyzn w Amsterdamie 21 - 24.08.1964 r:

·2+ Naskręcki Kazimierz, Siejkowski Marian, st. Kozera Stanisław (AZS Wrocław) III m. 7:20,8

19. XVIII ME kobiet 12 - 15.08 I LVI ME mężczyzn 18 - 22.08.1971 r. w Kopenhadze:

·2- Broniec Jerzy, Ślusarski Alfons (Kol. KW Bydgoszcz) III m. 6:51,4

20. XX ME kobiet 23 - 26.08 i LVIII ME Mężczyzn 31.08 - 1.09.1973 r. w Moskwie:

·4+ Karbowiak Anna, Kawalska Małgorzata (AZS Warszawa), Kozłowska Bogusława (SKS "Posnania"), Wojciechowska Barbara (KKW "Unia" Tczew), st. Pełeszok Martia (AZS Warszawa) III m. 3:41,8

Mistrzostwa Świata

1. III MŚ mężczyzn 3 - 6.09.1970 r. w St. Catharines (Kanada):

·2- Broniec Jerzy, Ślusarski Alfons (KKW Bydgoszcz) II m. 7:00,2

2. I MŚ kobiet 28.08 - 3.09.1974 r. i IV MŚ mężczyzn 5 - 8.09.1974 r. w Lucernie:

·2- Ślusarski Alfons (Kol. KW Bydgoszcz), Ślusarski Zbigniew (AZS Wrocław) III m. 7:04,6

3. II MŚ kobiet 21 - 24.081975 r. i V MŚ mężczyzn 25 - 30.08.1975 r. w Nottingham (Anglia):

·2+ Stadniuk Ryszard (SKS "Czarni" Szczecin), Stellak Grzegorz, st. Kubiak Ryszard (WKS "Zawisza") II m. 7:19,4

4. IV MŚ kobiet i VIi MŚ mężczyzn 1 - 5.11.1978 r. w Karapiro (Nowa Zelandia):

·2+ Nowak Grzegorz, Tomasiak Adam (TW "Polonia") III m. 7:33,7

5. V MŚ kobiet 30.08 - 3.09.1979 r. i VIII MŚ mężczyzn 4 - 5.09.1979 r. w Bled (Jugosławia):

·2- Dłużewska Małgorzata, Kościańska Czesława (KKS "Gedania") III m. 3:32,3

6. VII MŚ kobiet 1982 r. i X MŚ mężczyzn 1982 r. w Lucernie:

·2- Dłużewska Małgorzata, Kościańska Czesława (KKS "Gedania") II m. 3:34,5

7. X MŚ kobiet i XIII MŚ mężczyzn 17-24.08.1986 r. w Nottingham:

·4x Cieślakowski Sławomir, Krzepiński Andrzej, Mruk Mirosław (wszyscy AZS-AWF Warszawa), Wojda Waldemar (WKS "Zawisza") II m. 5:46,6

8. XIV MŚ kobiet i XVII MŚ mężczyzn 18 - 22.08.1991 r. w Wiedniu:

·1x Broniewski Kajetan (AZS-AWF Warszawa) III m. 6:48,9

·2+ Basta Piotr (AZS-AWF Gorzów Wlkp.), Mruczkowski Tomasz, st. Sroga Bartosz (AZS-AWF Gdańsk) II m. 7:35,8

·4+ Jankowski Wojciech (Płockie TW "Budowlani"), Łasicki Maciej, Tomiak Tomasz (AZS-AWF Gdańsk), Streich Jacek (WKS "Zawisza"), st. Cieślak Michał (Płockie TW "Budowlani") III m. 6:01,3

9. XV MŚ kobiet i XVIII MŚ mężczyzn 28.08 - 5.09.1993 r. w Roudnicach-Racicach (Czechy):

·4- MA Jankowski Wojciech (Płockie TW "Budowlani"), Łasicki Maciej, Tomiak Tomasz (AZS-AWF Gdańsk), Streich Jacek (WKS "Zawisza") II m. 6:06,6

10. XVII MŚ kobiet i XX MŚ mężczyzn 20 - 27.081995 r. w Tampere (Finlandia):

·4- MA Basta Piotr, Łasicki Maciej, (AZS-AWF Gdańsk), Jankowski Wojciech (Płockie TW "Budowlani"), Streich Jacek (WKS "Zawisza") III m. 6:02,1

11. XVIII MŚ kobiet i XXII MŚ mężczyzn 1 - 8.09.1997 r. w Aiguebelette (Francja):

·2x ML Kucharski Tomasz (AZS-AWF Gorzów Wlkp.), Sycz Robert (WKS "Zawisza") I m 6:14,5

12. XVIII MŚ kobiet i XXII MŚ mężczyzn 6 - 13.09.1998 r. w Kolonii:

·2x MA Kolbowicz Marek (AZS Szczecin), Korol Adam (AZS-AWF Gdańsk) III m. 6:15,5

·2x ML Kucharski Tomasz (AZS-AWF Gorzów Wlkp.), Sycz Robert (WKS "Zawisza") I m 6:19,1

13. MŚ 2001 w Luzernie (Szwajcaria):

·2x ML Kucharski Tomasz (AZS-AWF Gorzów Wlkp.), Sycz Robert (RTW Bydgostia) II m.

·2x KL Demianiuk Katarzyna (AZS AWF Warszawa), Mokronowska Ilona (Posnania Poznań) II m.

14. MŚ 2002 w Sewilli (Hiszpania):

·2xML Kucharski Tomasz (AZS-AWF Gorzów Wlkp.), Sycz Robert (RTW Bydgostia) II m. 6:13min

·4xMA Sławomir Kruszkowski (AZS UMK Toruń), Adam Bronikowski (AZS AWF Warszawa), Adam Korol, Marek Kolbowicz (AZS Szczecin) IIm. 5:40min

15. MŚ 2003 w Mediolanie (Włochy):

·2xML Kucharski Tomasz (AZS-AWF Gorzów Wlkp.), Sycz Robert (RTW Bydgostia) II m.

·4xMA Sławomir Kruszkowski (AZS UMK Toruń), Adam Bronikowski (AZS AWF Warszawa), Adam Korol, Marek Kolbowicz (AZS Szczecin) III m.

16. MŚ 2004 w Banyoles (Hiszpania)

·2+MA Basta Piotr (AZS AWF Gorzów WLKP.), Wika Marcin (LOTTO Bydgostia WSG GP), str. Rafał Cholewiński II m. 6:55,63min

17. MŚ 2005 w Gifu (Japonia)

· 4xMA Konrad Wasielewski, Marek Kolbowicz (AZS Szczecin), Michał Jeliński (AZS AWF Gorzów Wlkp.), Adam Korol (AZS AWFiS Gdańsk) I m.

· 2xML Robert Sycz (LOTTO Bydgostia WSG GP), Paweł Rańda (AZS Politechnika Wrocław) IIIm.

18. MŚ 2006 w Eton (Wielka Brytania)

· 4xMA Konrad Wasielewski, Marek Kolbowicz (AZS Szczecin), Michał Jeliński (AZS AWF Gorzów Wlkp.), Adam Korol (AZS AWFiS Gdańsk) I m

· 8+ML – III m-ce

· 2xTA Jolanta Pawlak, Piotr Majka (AZS Szczecin) – II m-ce

· 1xWA Martyna Snopek (AZS Szczecin) – III m-ce

Igrzyska Olimpijskie

1. IX Igrzyska Olimpijskie w Amsterdamie 2 - 10.08.1928 r:

· 4+ Birkholz Leon, Bronikowski Franciszek, Jankowski Edmund, Ormanowski Bernard, st. Drewek Bolesław (BTW) III m. 7:12,8

· 8+ Gordziałkowski Otto, Łaszewski Józef, Michalski Wacław, Niezabitowski Henryk, Sołtan Andrzej, Ślązak Janusz, Urban Stanisław, Wodziński Marian, st. Skolimowski Jerzy (WTW) 3 m. 6:42,0

2. X Igrzyska Olimpijskie w Los Angeles 9 - 13.08.1932 r. (4 tory):

·2- Budzyński Henryk, Mikołajczak Jan (KW 04) III m. 8:08,0

·2+ Braun Jerzy, Ślązak Janusz, st. Skolimowski Jerzy (WTW) II m. 8:31,2

·4+ Braun Jerzy, Kobyliński Edward, Ślązak Janusz, Urban Stanisław, st. Skolimowski Jerzy (WTW) III m. 7:26,8

3. XI Igrzyska Olimpijskie w Berlinie 11-14.08.1936 r:

· 2x Verey Roger, Ustupski Jerzy (AZS Kraków) III m. 7:36,2

4. XV Igrzyska Olimpijskie w Helsinkach 19.07 - 3.08.1952 r. (5 torów):

·1x Kocerka Teodor (AZS Warszawa) III m. 8:19,4

5. XVI I Igrzyska Olimpijskie w Rymie 25.08 - 11.09.1960 r:

·1x Kocerka Teodor (AZS Warszawa) III m. 7:21,2

6. XXII Igrzyska Olimpijskie w Moskwie 19.07 - 3.08.1980 r:

· 4+ Nowak Grzegorz, Tomasiak Adam (TW Polonia), Stadniuk Ryszard (SKS "Czarni" Szczecin), Stellak Grzegorz (Płockie TW "Budowlani") , st. Kubiak Ryszard (WKS "Zawisza") III m. 6:22,5

· 2- Dłużewska Małgorzata, Kościańska Czesława (KKW Gedania) II m. 3:30,5

7. XXV Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie (Banyoles) 25.07 - 8.08.1992 r:

· 1x Broniewski Kajetan (AZS-AWF Warszawa) III m. 6:56,8

· 4+ Jankowski Wojciech (Płockie TW "Budowlani"), Łasicki Maciej, Tomiak Tomasz (AZS-AWF Gdańsk), Streich Jacek (WKS "Zawisza") st. Cieślak Michał (Płockie TW "Budowlani") III m. 6:03,2

8. XXVII Igrzyska Olimpijskie w Sydney 2000 r:

· 2x ML Kucharski Tomasz (AZS-AWF Gorzów Wlkp.), Sycz Robert (RTW Bydgostia) I m.

9. XXVIII Igrzyska Olimpijskie w Atenach (Grecja) 2004 r:

· 2x ML Kucharski Tomasz (AZS-AWF Gorzów Wlkp.), Sycz Robert (RTW Bydgostia) I m.

Wstecz | Home | Forum | Kontakt